🔬 علوم چهارم دبستان

🔥 درس ۵: گرما و ماده

آیا سارا تب دارد؟

سارا به مادرش گفت: «خیلی گرمم شده است». مادر دستش را روی پیشانی سارا گذاشت و گفت: «تب داری!» اما مادربزرگ گفت: «سارا تب ندارد!» کدام درست می‌گوید؟ چطور می‌توانیم مطمئن شویم؟

🎮 بازی ۱: حس لامسه ما را گول می‌زند!

سه لیوان داریم: آب سرد (۱)، آب نیم‌گرم (۲) و آب گرم (۳). دو انگشت دست چپ را در آب سرد و دو انگشت دست راست را در آب گرم می‌گذاریم و تا بیست می‌شماریم. بعد هر دو را در آب نیم‌گرم می‌گذاریم.

🫲
دست چپ
—
🫱
دست راست
—

اول دکمه‌ی ① را بزن.

🎮 بازی ۲: دماسنج‌خوانی

با لامسه نمی‌توان دقیق فهمید یک جسم چقدر گرم یا سرد است؛ برای این کار از دماسنج استفاده می‌کنیم. دمای بدن سارا را با دماسنج پزشکی تنظیم کن.

🌡️

🎮 بازی ۳: گرما منتقل می‌شود

گرما می‌تواند دمای آب را بالا ببرد و از جسم گرم‌تر به جسم سردتر منتقل شود. امین شیر داغ و ملیکا شیر سرد دارد. لیوان‌ها را کنار هم می‌گذاریم. (دماها فقط برای نمایش‌اند.)

🥛♨️
شیر داغ
۷۰°
🥛❄️
شیر سرد
۱۰°

دکمه را بزن و ببین دمای لیوان‌ها چه می‌شود.

🎮 بازی ۴: شکلات روی خط‌کش‌ها

⚠️ هنگام استفاده از آب داغ و بریدن پاکت شیر از بزرگ‌ترها کمک بگیر.

مریم دید مادرش آش را با قاشق چوبی هم می‌زند. چرا؟ سه خط‌کش (چوبی، پلاستیکی و فلزی) را در آب داغ گذاشتیم و روی هر کدام شکلات چسباندیم. پیش‌بینی کن: شکلات کدام زودتر می‌افتد؟

🍫
چوبی
🍫
پلاستیکی
🍫
فلزی

گرمای آب از فلز به شکلات منتقل می‌شود، اما از چوب و پلاستیک به خوبی عبور نمی‌کند.

🎮 بازی ۵: رسانا یا نارسانای گرما؟

مواد مثل فلزها که گرما را سریع منتقل می‌کنند، رسانای گرما هستند. مواد مثل چوب و پلاستیک که گرما را کُند منتقل می‌کنند، نارسانای گرما (عایق گرمایی) نام دارند.

🎮 بازی ۶: صرفه‌جویی در گرما

فلاسک مایع‌ها را مدت طولانی‌تری گرم یا سرد نگه می‌دارد. با استفاده از مواد نارسانا می‌توانیم از هدر رفتن گرما در زمستان و ورود گرما به خانه در تابستان جلوگیری کنیم.

📝 خودسنجی (۱۰ سؤال)