🔥 درس ۵: گرما و ماده
آیا سارا تب دارد؟
سارا به مادرش گفت: «خیلی گرمم شده است». مادر دستش را روی پیشانی سارا گذاشت و گفت: «تب داری!» اما مادربزرگ گفت: «سارا تب ندارد!» کدام درست میگوید؟ چطور میتوانیم مطمئن شویم؟
🎮 بازی ۱: حس لامسه ما را گول میزند!
سه لیوان داریم: آب سرد (۱)، آب نیمگرم (۲) و آب گرم (۳). دو انگشت دست چپ را در آب سرد و دو انگشت دست راست را در آب گرم میگذاریم و تا بیست میشماریم. بعد هر دو را در آب نیمگرم میگذاریم.
اول دکمهی ① را بزن.
🎮 بازی ۲: دماسنجخوانی
با لامسه نمیتوان دقیق فهمید یک جسم چقدر گرم یا سرد است؛ برای این کار از دماسنج استفاده میکنیم. دمای بدن سارا را با دماسنج پزشکی تنظیم کن.
🎮 بازی ۳: گرما منتقل میشود
گرما میتواند دمای آب را بالا ببرد و از جسم گرمتر به جسم سردتر منتقل شود. امین شیر داغ و ملیکا شیر سرد دارد. لیوانها را کنار هم میگذاریم. (دماها فقط برای نمایشاند.)
دکمه را بزن و ببین دمای لیوانها چه میشود.
🎮 بازی ۴: شکلات روی خطکشها
مریم دید مادرش آش را با قاشق چوبی هم میزند. چرا؟ سه خطکش (چوبی، پلاستیکی و فلزی) را در آب داغ گذاشتیم و روی هر کدام شکلات چسباندیم. پیشبینی کن: شکلات کدام زودتر میافتد؟
گرمای آب از فلز به شکلات منتقل میشود، اما از چوب و پلاستیک به خوبی عبور نمیکند.
🎮 بازی ۵: رسانا یا نارسانای گرما؟
مواد مثل فلزها که گرما را سریع منتقل میکنند، رسانای گرما هستند. مواد مثل چوب و پلاستیک که گرما را کُند منتقل میکنند، نارسانای گرما (عایق گرمایی) نام دارند.
🎮 بازی ۶: صرفهجویی در گرما
فلاسک مایعها را مدت طولانیتری گرم یا سرد نگه میدارد. با استفاده از مواد نارسانا میتوانیم از هدر رفتن گرما در زمستان و ورود گرما به خانه در تابستان جلوگیری کنیم.