🔬 علوم چهارم دبستان

🪨 درس ۶: سنگ‌ها

سفر به کوهستان ⛰️

دانش‌آموزان همراه آموزگارشان برای جمع‌آوری اطلاعات درباره‌ی سنگ‌ها به منطقه‌ای کوهستانی رفتند. هر گروه تعدادی سنگ جمع کرد و دید سنگ‌ها از نظر شکل و اندازه فرق دارند.

💭 آیا همه‌ی سنگ‌ها از نظر رنگ، زبری، صافی، سختی و اندازه‌ی اجزای سازنده شبیه هم‌اند؟

🎮 بازی ۱: سنگ‌شناس کوچک

یک سنگ را انتخاب کن و با ذره‌بین و سکه آن را بررسی کن. (سنگ‌ها نمونه و نمایشی‌اند؛ آزمایش واقعی را با سنگ‌های جمع‌آوری‌شده در کلاس انجام بده.)

یک سنگ انتخاب کن.

🎮 بازی ۲: سفر سنگ در مسیر رود

رود از کوه جاری می‌شود و سنگ‌ها را با خود می‌برد. سنگ در مسیر رود تغییر می‌کند! نشانگر را از بالای کوه تا پایین رود حرکت بده.

① بالای رود② میانه③ پایین رود

سنگ‌ها هنگام حرکت به هم برخورد می‌کنند و می‌شکنند؛ در نتیجه لبه‌های تیزشان صاف و اندازه‌شان کوچک‌تر می‌شود. ذره‌های ریز همراه آب رود به بخش‌های پایین‌تر می‌روند.

این سنگ را کجای رود می‌بینیم؟

🎮 بازی ۳: سنگ رسوبی بساز

⚠️ هنگام ساختن مدل سنگ رسوبی در کلاس حتماً از دستکش استفاده کن.

رود سنگ‌ها و ذره‌های ریز و درشت را به دریا و دریاچه می‌برد. آنجا ذره‌ها ته‌نشین می‌شوند و لایه‌لایه روی هم قرار می‌گیرند. سنگ‌ریزه، شن و ماسه را به دلخواه روی هم بریز!

لایه‌ها را بساز.

🎮 بازی ۴: رسوبی، آذرین یا دگرگونی؟

🌋 آذرین: مواد مذاب درون زمین که از آتشفشان به سطح می‌رسند و سرد می‌شوند.
🏞️ رسوبی: لایه‌های ذره‌های ته‌نشین‌شده که پس از سال‌ها سخت می‌شوند.
🔥 دگرگونی: سنگ‌هایی که بر اثر گرما و فشار زیاد در طبیعت تغییر می‌کنند، مثل تبدیل سنگ آهک به سنگ مرمر.

🧱 سنگ‌ها در زندگی ما

مغز مداد، گچ تخته و گچ سفیدکاری دیوار، پنجره‌های فلزی، دستگیره‌ی در، بیشتر وسایل آشپزخانه و حتی نمک غذا از سنگ‌های گوناگون تهیه می‌شوند. آهن را در کارخانه‌ی ذوب آهن از سنگ آهن به دست می‌آورند.

🎮 بازی ۵: نگهبان طبیعت

سنگ منبع ارزشمندی است. کندن سنگ از کوه به زندگی گیاهان و جانوران آسیب می‌زند و برخی جانوران کوچک زیر سنگ‌ها زندگی می‌کنند.

📝 خودسنجی (۱۰ سؤال)