🔬 علوم چهارم دبستان

🏞️ درس ۱۳: زیستگاه

گردش در بوستان 🌳

دانش‌آموزان همراه آموزگارشان به بوستان رفتند. محیا گفت: «چه گیاهان متنوعی در اینجا رشد کرده‌اند!» زهره گفت: «گوش کنید! آواز پرندگان را می‌شنوید؟» و لانه‌ی پرنده‌ای را روی درخت نشان داد. یاسمن هم یک ملخ را روی گیاهی دید. آموزگار پرسید: «موجودات زنده چه ویژگی‌هایی دارند؟»

🌱 رشد می‌کنند · 🫁 نفس می‌کشند · 🏃 حرکت می‌کنند · 🍎 غذا می‌خورند · 🐣 موجوداتی شبیه خود تولید می‌کنند

🎮 بازی ۱: بوستان زنده

هر چیز را در بوستان لمس کن تا بفهمی زنده است یا غیرزنده.

یک چیز را لمس کن.

گیاهان و جانوران موجودات زنده‌ی بوستان‌اند، در حالی که خاک، آب، هوا و نور غیرزنده‌اند.

🎮 بازی ۲: گیاه‌خوار، گوشت‌خوار یا همه‌چیزخوار؟

جانورانی که از گیاهان تغذیه می‌کنند گیاه‌خوار، آن‌هایی که از جانوران دیگر تغذیه می‌کنند گوشت‌خوار و آن‌هایی که هم گیاه و هم گوشت می‌خورند همه‌چیزخوار نام دارند.

🎮 بازی ۳: زنجیره‌ی غذایی

ملخ برگ گیاه را می‌خورد: برگ گیاه ← ملخ. ملخ هم می‌تواند غذای گنجشک باشد. به ارتباط غذایی موجودات زنده زنجیره‌ی غذایی می‌گویند. پیکان به سمت خورنده است. زنجیره‌ها را بچین:

زنجیره‌ی دوم:

🎮 بازی ۴: شبکه‌ی غذایی زنده

بسیاری از زنجیره‌های غذایی با هم ارتباط دارند و از آن‌ها شبکه‌ی غذایی درست می‌شود. هر جانور را لمس کن تا «از بین برود» و ببین بقیه چه می‌شوند! (شبکه‌ی ساده‌شده و نمایشی است.)

یکی از جانوران یا گیاه را لمس کن.

اگر غذای یک جانور در یک زنجیره کم شود، آن جانور می‌تواند غذای خود را از زنجیره‌های دیگر به دست آورد.

🏠 زیستگاه چیست؟

هر موجود زنده در جایی زندگی می‌کند که برای تغذیه، تنفس، رشد، تولیدمثل و حرکت او مناسب باشد. به این مکان زیستگاه آن موجود زنده می‌گویند. رودخانه، دریا، جنگل، بیابان و حتی گلدان خانه هر کدام یک زیستگاه‌اند.

🎮 بازی ۵: خانه‌ی کرم خاکی

⚠️ در آزمایش واقعی، پس از پایان کار کرم‌ها را به محل زندگی‌شان برگردان.

کرم خاکی در کجا زندگی می‌کند؟ پیش‌بینی کن، بعد وضعیت خاک را عوض کن! (نمایشی)

🪱

خاک مرطوب باغچه یا گلدان محل زندگی کرم خاکی است.

🎮 بازی ۶: زیستگاه‌ها گوناگون‌اند

ماهی‌ها در رودخانه، دریاچه، دریا و اقیانوس زندگی می‌کنند و یک آکواریوم کوچک هم زیستگاه ماهی‌هایی است که در آن‌اند.

💭 آیا ماهی، ببر و عقاب می‌توانند در هر جایی زندگی کنند؟ آیا جانوران محل زندگی ما در جاهای خیلی گرم یا خیلی سرد زندگی می‌کنند؟ چرا؟

🎮 بازی ۷: نگهبان زیستگاه‌ها

بوستان زیستگاهی است که انسان آن را می‌سازد. انسان گاهی زیستگاه‌های طبیعی را با جاده‌سازی و ساختن شهرک و کارخانه از بین می‌برد. با نابودی هر زیستگاه، زندگی تعدادی از جانداران به خطر می‌افتد.

📝 خودسنجی (۱۰ سؤال)